Festiwal Kultur Europy

 

 XII Festiwal Kultur Europy

ISLANDIA

19-24 X 2020

Wodospad Stjórnarfoss waters-3241397_960_720XII edycja kameralnego festiwalu kultur organizowanego przez Dom Bretanii i przybliżającego nieoczywiste miejsca na mapie Europy.

Tematem festiwalu będzie Islandia, nordycki kraj i wyspa na Atlantyku leżąca tuż pod północnym kręgiem polarnym, w której rodziły się pierwsze skandynawskie sagi. Lodowa i zarazem wulkaniczna wyspa, której ponad połowa mieszkańców wierzy w elfy, słynie z gorących źródeł, gejzerów, malowniczych lodowców, bazaltowych klifów czy z zorzy polarnej i przyciąga co roku rzesze turystów.

Pandemia wprowadziła w stan zawieszenia rosnącą popularność tego kraju wśród Polaków, którzy są tam najbardziej liczną mniejszością – ponad 20 000 osób na ok. 360 000 mieszkańców tej mało zaludnionej wyspy. Warto wiedzieć, że pierwszy przewodnik w języku polskim po Islandii, będący także jednym z najstarszych jej opisów, ukazał się w 1638 roku w Wielkopolsce. Jego autorem był brat czeski Daniel Vetter – podróżnik i drukarz z Leszna.

Ze względu na sytuację sanitarną, festiwal odbędzie się w trybie hybrydowym – wykłady i spotkania będą miały miejsce online, na filmy islandzkie zaprosimy do kina Muza, a w klubie Blue Note wystąpi gwiazda islandzkiego jazzu Sunna Gunnlaugs, która przyjedzie do Poznania ze swoim trio. Koncert będzie transmitowany online.  

Dołącz do wydarzenia na Facebooku!

 

19.10. (poniedziałek) g. 19.00 ONLINE – ZOOM

„Poznań-Reykjavik” –   spotkanie online z Pawłem Bartoszkiem – Przewodniczącym Rady Miasta Reykjaviku , z udziałem Grzegorza Ganowicza – Przewodniczącego Rady Miasta Poznania  i Franka Sterczewskiego – posła na Sejm RP. Prowadzenie: dr Przemysław Czarnecki  (Katedra Skandynawistyki UAM).

Pochodzący z Poznania Paweł Bartoszek przyjechał na wyspę w wieku 9 lat. Kształcił się na Islandii, w 2005 roku ukończył matematykę na Uniwersytecie Islandzkim. W 2011 roku był członkiem islandzkiego Zgromadzenia Konstytucyjnego, a w latach 2016-2017 był posłem w islandzkim parlamencie. Jest współautorem (wspólnie ze swoim ojcem Stanisławem i siostrą Martą) Szkolnego słownika polsko-islandzkiego i islandzko-polskiego. Od czerwca 2019 roku jest Przewodniczącym Rady Miasta Reykjaviku z ramienia liberalnej partii Viðreisn (Odrodzenie).

 

20.10.-13.11.

Wystawa akwareli Claude’a Marchalota pt. „Islandia. Droga nr 1: Kartki z podróży”. Claude Marchalot

Cykl akwarel Claude’a Marchalota, oceanologa i artysty plastykaz Bretanii jest subiektywnym przewodnikiem po Islandii z autorskimi komentarzami.  Prace są efektem podróży artysty, którą odbył w 2014 roku dookoła Islandii drogą numer 1, która tworzy obwodnicę wyspy. W 2016 roku akwarele zostały pokazane w centrum sztuki la Maison de la Fontaine w Breście.

Islandia była dla Claude’a Marchalota, który długie lata zajmował się zawodowo badaniami oceanicznymi, miejscem, o którym marzył. Jak mówi: „Pejzaże Islandii są wspaniałe, mają magiczną aurę, którą tworzą: śnieg, fumerola i ogień, wulkany, morze, fiordy, lodowce, równiny aluwialne. Jest to dantejskie. Malowanie tego nigdy się nie nudzi i trudno mi było przestać. Na miejscu odkryłem, nieco wzruszony, widoczne ślady historii, którą we Francji nazywamy „epopeją islandzką”. Mowa o połowach dorsza przez bretońskich rybaków na tutejszych wodach. Za ich sprawą nawiązywały się serdeczne kontakty pomiędzy Bretończykami i Islandczykami., które trwają do dziś.  Namalowałem m.in. szpital „francuski” znajdujący się na wybrzeżu południowo-wschodnim”.

Wystawa czynna podczas Festiwalu Kultur Europy – codziennie od wtorku 20.10 do piątku 23.10 w godz. 12:00-17:00, a poza festiwalem, do 13.11.2020, we wtorki i czwartki w godz. 12:00-17:00 oraz w pozostałe dni tygodnia (poza weekendami) po uprzednim umówieniu się.

Wstęp wolny

Obejrzyj – zamiast wernisażu – spotkanie online z Claudem Marchalotem – LINK

 

8.1.20.10. (wtorek) g. 18.30 – ONLINE – ZOOM

„Dookoła Islandii – zimowa podróż drogą numer 1” – spotkanie online (na zoomie) z Arturem Gorzelakiem, podróżnikiem, sportowcem, autorem książek podróżniczych.

Dowiemy się, dlaczego wysiadając z samochodu warto wiedzieć, w którą stronę wieje wiatr? Do czego Islandczycy wykorzystują gorącą źródlaną wodę? A także jakim smakołykiem zajadli się Bill Clinton, a także Robert Makłowicz w stolicy Islandii. Wspólnie odwiedźmy krainę 10000 wodospadów.

Artur Gorzelak – podróżnik, aktywny sportowiec, od 20 lat trenuje judo, biega maratony, autor książek podróżniczych: „Pod bieguny”, „W judodze na rowerze. Japońsko-koreańska przygoda na dwóch kółkach”, “Zostawieni na lodzie. Piesza przeprawa przez Bajkał”, „Made in Taiwan, czyli rowerem przez ojczyznę rowerów”.

 

21.10. (środa) g. 18.00 – ONLINE – ZOOMEmiliana Konopka IS

„Islandia jest (z) kobietą? – o sytuacji kobiet na wyspie” – wykład Emiliany Konopki
Mówi się, że Islandia to raj dla kobiet. Już w sagach islandzkich czyta się o dzielnych i niezależnych wikinkach, a w historii najnowszej zapisało się wiele znakomitych Islandek. Jeszcze kilka lat temu polskie media wspominały jednodniowy strajk kobiet islandzkich, który zatrząsnął całą Wyspą. Dziś Islandki stały się symbolem walki o równouprawnienie, parytety, sprawiedliwy podział obowiązków i godne zarobki. Wciąż jednak uważają, że pozostaje wiele do zrobienia.

Emiliana Konopka, absolwentka historii sztuki oraz skandynawistyki, autorka strony o Islandii Utulę Thule (www.utulethule.pl). Współredaktorka tomu „Antologia naukowa. Islandia: Język. Naród. Natura”. Wieloletnia miłośniczka islandzkiej kultury i sztuki, poświęca jej zgłębianiu teksty naukowe oraz popularnonaukowe. Stypendystka MKiDN „Kultura w sieci”, w ramach którego realizowała swój projekt UTULĘ THULE MÓWI O SZTUCE PÓŁNOCY.

Posłuchaj nagrania wykładu!LINK

 

22.10. ISLANDZKI TANI CZWARTEK w Kinie Muza / Cena biletu 10 zł

W cieniu drzewa 116.00 W cieniu drzewa (89′), reż. Hafsteinn Gunnar Sigurðsson (2017)

Przedmieścia Reykjaviku, świeże powietrze, cisza, spokój i idealnie przycięte, zielone trawniki. Sielankowa atmosfera nie może trwać jednak wiecznie: na jednym z osiedli wybucha sąsiedzki konflikt. Kością niezgody jest należące do Baldvina i Ingi stare, wielkie drzewo, które rzuca cień na ogród Eybjorg i Konrada. Błahy problem urasta do absurdalnych rozmiarów, uprzejmym do tej pory sąsiadom puszczają nerwy, a dzikie emocje biorą górę nad zdrowym rozsądkiem. Tajemniczy sprawca przekłuwa opony samochodu, a zwierzęta domowe zaczynają znikać w niewyjaśnionych okolicznościach. Konieczne staje się zainstalowanie kamer monitoringu. Pojawia się także plotka, że sąsiada widziano z piłą łańcuchową.

Kobieta idzie na wojnę

18.00 Kobieta idzie na wojnę (101′), reż.   Benedikt Erlingsson (2018)

Halla mieszka w małym miasteczku i na co dzień jest dyrygentką lokalnego chóru. Nikt nie podejrzewa, że zawsze uśmiechnięta i pełna pozytywnej energii Halla po godzinach prowadzi drugie życie. Ukrywając się pod pseudonimem „Kobieta z Gór”, niczym superbohaterka wypowiada walkę potężnemu koncernowi, który stanowi zagrożenie dla islandzkiego środowiska.

 

Daleko od Raykjaviku20.15 Daleko od Reykjaviku (92′), reż. Grímur Hákonarson (2019)

Film rozgrywa się w zachwycających pejzażach Islandii, koncentrując się wokół wiejskiego życia, którego rutyną wstrząsają nieoczekiwane zdarzenia, a w ich centrum znajdzie się – do tej pory łagodna i pokorna – Inga. Kiedy z jej życia niespodziewanie zniknie mąż, a bohaterka odkryje jego tajemnice, smutek zamieni się w gniew skierowany przeciwko lokalnej wspólnocie. Po raz pierwszy w życiu Inga zaprotestuje i stanie do samotnej walki – i to z potężnym przeciwnikiem. Wychowana pośród surowej natury Inga odkrywa, że przez lata wyrzeźbiła ona także jej charakter. I że w lokalnej społeczności nie ma dla niej świętych krów.

 

23.10. (piątek) g. 19.00 – Transmisja na Facebooku

Koncert Sunna Gunnlaugs Trio
„Songs from Iceland”
sunna-1500x1000-c-default 

Sunna Gunnlaugs – fortepian
Þorgrimur Jónsson – kontrabas
Scott Mac Lemore- perkusja

Pianistka jazzowa i kompozytorka Sunna Gunnlaugs ma w swym kraju status gwiazdy. Jej Trio (S.Gunnlaugs – fortepian, B.Jónsson – kontrabas, Scott Mac Lemore- perkusja) koncertuje w najlepszych salach Stanów Zjednoczonych, Kanady i Europy, a sygnowane jej nazwiskiem płyty mają światową sprzedaż i docierają na szczyty jazzowych rankingów.

Sunna Gunnlaugs (ur.1970) studiowała jazz w USA, następnie przez ponad dekadę była aktywna na scenie jazzowej Nowego Jorku. W 2005 roku wróciła na Islandię i została dyrektorką artystyczną Reykjavik Jazz Festival. W swej karierze nagrała 11 albumów, współpracowała z wieloma wybitnymi muzykami jazzowymi. Artystka tworzy i wykonuje jazz kontemplacyjny, emanujący islandzkim spokojem, pełen elegancji i dbałości o brzmienie każdego dźwięku. New York Times napisał „Wydaje się, że znakomici muzycy należą obecnie do najbardziej widocznego „towaru eksportowego” Islandii, a pianistka Sunna Gunnlaugs jest dowodem, że jazz jest tak samo częścią muzycznego krajobrazu wyspy, jak pop w wydaniu Björk czy SigurRos”. Trio Sunny Gunnlaugs wykona „Songs from Iceland’, z płyty pod tym tytułem wydanej w 2009 roku.

UWAGA! Koncert miał się odbyć w klubie Blue Note, ale ze względu na postępującą epidemię został odwołany, natomiast odbędzie się na Islandii i będzie przez nas transmitowany na naszym fanpage’u na Facebooku.

Link do transmisji – POSŁUCHAJ!

 

Fragment Sagi o Njalu w manuskrypcie Möðruvallabók (ok. 1350)

Fragment Sagi o Njalu w manuskrypcie
Möðruvallabók (ok. 1350)

24.10. (sobota) g. 16.00 – ONLINE – ZOOM

„Wierszem i mieczem – o sagach staroislandzkich”wykład online dr. Przemysława Czarneckiego

Sagi staroislandzkie to jeden z najcenniejszych zabytków literatury średniowiecznej Islandii. Dla współczesnych Islandczyków są bardzo ważnym łącznikiem z historią i przeszłością. Nadal są chętnie czytane, wznawiane i analizowane. Dowiemy się, czym są sagi, jaką mają strukturę i jakie są ich podgatunki. Przyjrzymy się również najważniejszym bohaterom sag – wikingom, skaldom, walecznym wojownikom i silnym kobietom. Spróbujemy zrozumieć motywacje ich działań, sposób myślenia, system wartości. Tłem naszej opowieści będzie średniowieczna Islandia, od momentu kolonizacji wyspy do ukształtowania się samodzielnego i niezależnego społeczeństwa.

dr Przemysław Czarnecki norwegista i islandysta, doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Katedrze Skandynawistyki UAM oraz współpracownik Zakładu Skandynawistyki USWPS. Miłośnik Skandynawii, w szczególności jej wyspiarskiej części (Islandia i Wyspy Owcze).

 

Organizator

cropped-dombretanii.jpg

Dom Bretanii – Fundacja Poznań – Ille-et-Vilaine
Stary Rynek 37, 61-772 Poznań
tel. 61 851 68 51

 

Partnerzy
 Slide 2 logo Festiwal Islandia