Cykl wykładów „Kobiety w historii Francji”

Cykl wykładów

„Kobiety w historii Francji. Droga do uzyskania pełnych praw”

2021

 

.

25.02. (czwartek) g.18.00 ONLINE – ZOOM/Facebook

Fot. Agence Rol. Ok. 1912 r. Domena publiczna.

Fot. Agence Rol. Ok. 1912 r. Domena publiczna.

  „Madeleine Pelletier – kobieta w meloniku” – wykład prof. UG dr hab. Ewy Wierzbowskiej z cyklu „Kobiety w historii Francji. Droga do uzyskania pełnych praw”

Madeleine Pelletier to feministka jedyna w swoim rodzaju. Na czym polegała jej wyjątkowość? Przede wszystkim na kompleksowym podejściu do kwestii feminizmu, nieobecnym u innych, walczących o równość praw kobiet; na przeświadczeniu, że drogą  ku równości jest maskulinizacja kobiet. Feminizm kształtował absolutnie całe jej życie oraz zaangażowanie polityczne i społeczne – konsekwencją była wrogość i represje, jakich doświadczała zarówno ze strony antyfeminist-ek/ów jak i feminist-ek/ów. Związana była z wieloma ruchami, przede wszystkim lewicowymi: pacyfizmem, antyfaszyzmem, masonerią. Bardzo inteligentna, miała ponadprzeciętną zdolność przewidywania konsekwencji zdarzeń – tych politycznych i społecznych. Jej osoba jest przejmującym świadectwem ograniczeń, wynikających z nierówności społecznej i nierówności płci.  

prof. UG dr hab. Ewa M Wierzbowska – wykłada na UG, kierowniczka Pracowni badań nad nowoczesną literaturą francuskojęzyczną, redaktor naczelna Cahiers ERTA; zajmuje się literaturą francuską XIX wieku; od kilku lat zasadniczym obszarem jej zainteresowań jest piśmiennictwo kobiet w tym okresie.

POSŁUCHAJ WYKŁADU TUTAJ (nagranie dostępne do 04.03.)

 

Heloiza i Abelard. Ilustracja z "Powieści o Róży" (manuskrypt z 1300-1340 roku). Źródło: gallica.bnf.fr/BnF (domena publiczna)

Heloiza i Abelard. Ilustracja z „Powieści o Róży” (manuskrypt z 1300-1340 roku). Źródło: gallica.bnf.fr/BnF (domena publiczna)

11.03 (czwartek) g.18.00 ONLINE – ZOOM/Facebook

„Kim była Heloiza” – wykład prof. UAM Anny Loby z cyklu „Kobiety w historii Francji. Droga do uzyskania pełnych praw”

Ze wszystkich dam żyjących we Francji w XII wieku najmniej zatarła się pamięć o Heloizie. Co jednak o niej wiemy? Kim była: uczoną białogłową, przewyższającą intelektem wszystkich mężczyzn, wzorową zakonnicą, sławioną przez duchownych czy też namiętną kochanką, obrończynią wolnej miłości, buntowniczką odrzucającą małżeństwo, trawioną żarem zmysłów nawet pod habitem zakonnym? Mit Heloizy, silnie zakorzeniony w europejskiej wyobraźni zbiorowej, nie przestaje intrygować i budzić silnych emocji.

prof. UAM dr hab. Anna Loba – romanistka, zajmuje się literaturą francuskiego średniowiecza i renesansu, mediewalizmem oraz literaturą dla dzieci i młodzieży. Jest autorką monografii Le Réconfort des dames mariées. Mariage dans les écrits didactiques adressés aux femmes à la fin du Moyen Âge (2013), antologii Zwierciadło świata. Średniowieczny teatr francuski (2006), współautorką Dziejów kultury francuskiej (2005) oraz redaktorką tomu studiów poświęconych Krystynie de Pizan Ton nom sera reluisant aprés toy par longue memoire. Études sur Christine de Pizan (2017). Przełożyła na język polski m.in. Geniusz chrześcijaństwa F.R. de Chateaubrianda.

Charles de Gaulle z małżonką Yvonne 21.04.1960 r. Flicr. CC BY-NC SA 2.0

Charles de Gaulle z małżonką Yvonne 21.04.1960 r. Flicr. CC BY-NC SA 2.0

08.04. (czwartek) g.18.00 ONLINE – ZOOM/Facebook

 „Ciocia Ivonne” i skandalistka Claude. Pierwsze Damy początków V Republiki – wykład dr Katarzyny Kotowskiej 

Ivonne de Gaulle i Claude Pompidou to żony pierwszych Prezydentów V Republiki. Każda z nich inaczej reprezentowała swoją społeczną misję w trudnych dla kobiet czasach lat 50 tych i 60 tych. „Ciocia Yvonne” często opisywana jako bigoteryjna gospodyni domowa, chowająca się w cieniu swojego męża-prezydenta, była tak naprawdę kobietą głęboko zaangażowaną w walkę o przyszłość młodych ludzi z niepełnosprawnością intelektualną, w zachowanie wartości moralnych, czy w legalizację pigułki antykoncepcyjnej.

Georges Pompidou z żoną Claude w Cajarc (1965). Fot. André Cros. CC BY-SA 4.0

Georges Pompidou z żoną Claude w Cajarc (1965). Fot. André Cros. CC BY-SA 4.0

„Skandalistka” Claude Pompidou wybrała inną drogę. Z wielu anegdot wyłania się kobieta pasjonująca się modą i sztuką współczesną, która utorowała drogę Pierwszym Damom z charakterem.

Zapraszamy na inauguracyjny wykład z cyklu „Pierwsze Damy V Republiki”

dr Katarzyna Kotowska, Kierownik Zakładu Literatur Romańskich Uniwersytetu Gdańskiego. Historyczka sztuki, autorka licznych artykułów naukowych z dziedziny literatury i pograniczy sztuk wizualnych. Fascynatka historii jednocześnie specjalizująca się w literaturze ostatnich dwudziestu lat. Inicjatorka i spiritus movens projektu Atelier littéraire. Gdańsk. Trzykrotna stypendystka Rządu Francuskiego. Aktualnie pracuje nad monografią francuskiej artystki współczesnej Sophie Calle.

Wykłady odbywają się online za pośrednictwem aplikacji ZOOM pod linkiem:
https://zoom.us/j/97404943453?pwd=QjI3ak1CcDNZWmtGUGt3akc4eXJ1dz09
Meeting ID / ID de réunion : 974 0494 3453
Passcode / Code secret : 121035
Warto wcześniej zainstalować sobie na komputerze/telefonie aplikację Zoom (pobierz TUTAJ) i utworzyć sobie konto, aby w momencie rozpoczęcia wykładu móc z niej korzystać po zalogowaniu i kliknięciu w powyższy link. Jeśli nie mają Państwo aplikacji Zoom, można obejrzeć wykład również z poziomu przeglądarki internetowej (bez instalowania aplikacji), ale może to się wiązać ze znacznym obniżeniem jakości połączenia (przerywanie), które może wręcz uniemożliwić komunikację. Aby dołączyć do spotkania z poziomu okna przeglądarki internetowej, po kliknięciu w powyższy link, kliknąć dwukrotnie ANULUJ uruchamiające się automatycznie okienko pobierania pliku instalacyjnego i wybrać opcję (poniżej) „Join from your browser”/”Rejoindre depuis le navigateur”. Następnie należy nadać sobie jakieś imię/pseudonim i potwierdzić, że nie jest się robotem (Captcha code).
Wykłady będą również transmitowane na żywo, a ich zapis pozostanie dostępny przez tydzień na naszej stronie na Facebooku: https://www.facebook.com/dom.bretanii/videos

 

Jean Matheus, portret Marie de Gournay zdobiący wydanie Les Advis ou les Presens de la Demoiselle de Gournay, Paris, Jean du Bray, 1641 (Bibliothèque Nationale de France,  Gallica-BnF).

Jean Matheus, portret Marie de Gournay zdobiący wydanie Les Advis ou les Presens de la Demoiselle de Gournay, Paris, Jean du Bray, 1641 (Bibliothèque Nationale de France, Gallica-BnF).

06.05. g. 18.00 ONLINE – ZOOM/Facebook

Działalność pisarska Marie de Gournay na tle francuskiego sporu o kobiety (przełom XVI i XVII wieku) – wykład prof. UJ Barbary Marczuk

Marie de Gournay (1565-1645), którą Montaigne uważał za swą przybraną córkę, była jedną ze znaczących postaci panoramy literackiej Paryża pierwszych dekad siedemnastego wieku. Sławę (niekiedy kontrowersyjną) zapewniły jej, obok jej własnych dzieł, opracowywane przez nią kolejne wydania krytyczne Esejów jej Mistrza. Jako autorka ośmielała się wkraczać w swoich pismach w obszar refleksji zarezerwowany dla mężczyzn, a więc polityki, reformy języka literackiego, filozofii moralnej, teologii czy alchemii. Szczególne zainteresowanie aktualnych badaczy budzą jej traktaty feministyczne: O równości mężczyzn i kobiet (1622) oraz Krzywda Kobiet (1626). Tematem wystąpienia będzie prezentacja sylwetki intelektualnej Marie de Gournay oraz postulatów feministycznych przez nią formułowanych i stanowiących istotny głos w „sporze o kobiety”, toczącym się w tym czasie w kręgach intelektualnych Paryża.

Prof. UJ dr hab. Barbara Marczuk jest wykładowczynią literatury francuskiej w Instytucie Filologii Romańskiej UJ. W swoich badaniach zajmuje się twórczością francuskich pisarek epoki renesansu i baroku: Marguerite de Navarre, Hélisenne de Crenne, Jeanne Flore, Gabrielle de Coignard Jest także autorką licznych publikacji dotyczących polsko-francuskich związków literackich w XVI i XVII wieku. W roku 2020 opublikowała monografię poświęconą przybranej córce Montaigne’a: Marie de Gournay: pierwsza francuska emancypantka. Postać tej pisarki jest tematem wystąpienia.